Op weg naar kwalitatief Taalbewust onderwijs
met focus op NT2 en meertaligheid
Van Aap Noot Mies naar
Een Wereld vol Woorden
Tijdens onze zomervakantie verbleven we in Dordrecht. Als leerkracht (inmiddels docent NT2) kon ik - Hetty - het niet laten om opnieuw een bezoek te brengen aan het Nationaal Onderwijsmuseum. Ditmaal was het vooral de tentoonstelling over Cornelis Jetses die mijn aandacht trok.
Cornelis Jetses
De expositie Jetses. Kunst voor de klas biedt een indrukwekkend inkijkje in het werk van de man die generaties kinderen heeft leren kijken, dromen en leren. Zijn illustraties waren van onschatbare waarde voor het leesonderwijs van begin 20e eeuw. Niet alleen het bekende leesplankje met Aap, noot, mies kwam voorbij, maar ook prachtig vormgegeven schoolplaten en leesboekjes.
Rond 1950 verscheen de methode Zó leren lezen, die later zou uitgroeien tot Veilig leren lezen. Met die laatste methode heb ik zelf leren lezen, in 1965, toen ik in klas 1 van de lagere school begon. Onze school was toen net geopend en werkte met de nieuwste leermiddelen – iets wat me destijds uiteraard ontging, maar nu in retrospectief extra betekenis krijgt.
Oude herinneringen
Mijn bezoek aan het museum bracht me ertoe om thuis mijn oude schoolspullen op te zoeken. Tussen de bewaarde herinneringen vond ik een schriftje uit klas 1, volgeschreven met woorden uit de leesmethode Veilig leren lezen en voorzien van tekeningen. De rode strepen en verbeteringen zijn vermoedelijk niet van mijn juf, maar van mijzelf. Als kind speelde ik al graag ‘schooltje’, en dit schriftje zal daarin ongetwijfeld dienst hebben gedaan. Een mooi en persoonlijk tijdsdocument.
Nieuwkomersonderwijs
Terwijl ik langs vitrines vol oude schoolmaterialen liep, dacht ik na over het taalonderwijs van nu – en dan vooral aan de ondersteuning van nieuwkomers bij het verwerven van woordenschat. Wat is er sindsdien veel veranderd. Wat zijn er inmiddels doordachte methodes ontwikkeld, en hoeveel aanvullend materiaal is er beschikbaar gekomen – vaak gratis toegankelijk voor wie weet waar te zoeken.
Het is bemoedigend om te zien dat uitgevers en ontwikkelaars inmiddels ook het belang onderkennen van passend en kwalitatief goed materiaal voor anderstalige kinderen, jongeren en volwassenen. Want taal is méér dan een middel tot communicatie: het opent deuren naar participatie, zelfvertrouwen en toekomstperspectief.
Hoe bijzonder is het dat ook onze nieuwe medelanders – net als wij destijds met Aap, noot, mies en later Boom, roos, vis – een eigen weg kunnen vinden in die rijke wereld vol woorden.
Start jouw school ook met nieuwkomersonderwijs?
Of krijg je nieuwkomers in je klas?
Feedback of opstarthulp nodig?